Wanneer je een kwaliteitsindicator in de tijd wilt opvolgen, is het belangrijk om de juiste type control chart te kiezen.
De keuze hangt af van de aard van de verzamelde gegevens: discreet of continu.
1. Discrete gegevens : Discrete gegevens zijn telbare, gehele waarden. Ze hebben betrekking op gebeurtenissen of eenheden. Voorbeelden: aantal valincidenten per maand, aantal correcte handhygiëne-toepassingen, aantal patiënten dat informatie kreeg, enz.
Bij discrete gegevens onderscheiden we twee benaderingen:
- Telling van gebeurtenissen
Je telt hoe vaak een bepaalde gebeurtenis voorkomt, zonder de gegevens in categorieën onder te verdelen.
Elke waargenomen waarde vormt een afzonderlijke telling. Voorbeelden: het aantal septicemieën per katheterdag, het aantal valincidenten per opnamedag, enzovoort.
- Constante noemer (bv. altijd 100 observaties of dagen): gebruik een C-chart.
- Variabele noemer (bv. het aantal dagen of observaties verschilt per periode): gebruik een U-chart.
- Classificatie (ja/nee, wel/niet)
Gegevens worden ingedeeld in kwalitatieve categorieën, vaak binair, zodat je percentages kunt berekenen. Voorbeelden: percentage patiëntendossiers met een risicobeoordeling, naleving van handhygiëne, correct ingevulde checklist-items. Gebruik een P-chart om het verloop van een percentage of proportie in de tijd te volgen.
2. Continue gegevens : Continue gegevens zijn numerieke waarden die op een schaal worden gemeten. Ze kunnen elke waarde aannemen, inclusief decimalen. Voorbeelden: wachttijd bij consultaties, duur van een ziekenhuisopname, pijnscore op een schaal van 0 tot 10, enzovoort.
Voor continue gegevens kunnen twee types control charts worden gebruikt:
- Wanneer je over meerdere metingen per periode beschikt (bv. 10 verblijsduren per week), gebruik je een X̄-chart, in combinatie met een S-chart.
- Wanneer je slechts één meting per periode hebt (bv. een dagelijkse gemiddelde verblijfsduur), gebruik je een I-chart, in combinatie met een XmR-chart.
De T-chart is een ander type grafiek dat wordt gebruikt om het aantal dagen (of andere tijdseenheden) te volgen tussen twee opeenvolgende gebeurtenissen. Ze is bijzonder nuttig wanneer de opgevolgde gebeurtenissen zeldzaam of weinig frequent zijn, zoals ziekenhuisinfecties, ernstige medicatie-incidenten of valincidenten met letsel. In tegenstelling tot andere control charts, die frequenties of proporties opvolgen, legt de T-chart de nadruk op de verstreken tijd tussen twee gebeurtenissen. Een toename van dit interval (met andere woorden: meer dagen zonder gebeurtenis) is doorgaans een positief signaal, terwijl een verkorting van het interval kan wijzen op het ontstaan van een probleem.
